Hashimoto to jedna z najczęściej omawianych chorób tarczycy. W internecie można znaleźć mnóstwo porad: odstaw gluten, odstaw nabiał, nie jedz soi, nie jedz warzyw kapustnych, bierz selen, unikaj kawy, jedz tylko przeciwzapalnie, zrób detoks. Problem w tym, że wiele takich zaleceń jest zbyt uproszczonych i nie zawsze pasuje do konkretnej osoby.
Dieta przy Hashimoto nie powinna być listą przypadkowych zakazów. Jej głównym celem jest wsparcie organizmu, uzupełnianie niedoborów, poprawa jakości jedzenia, lepsza kontrola masy ciała, stabilniejsza energia i dopasowanie sposobu żywienia do wyników badań oraz leczenia.
Hashimoto jest chorobą autoimmunologiczną, dlatego warto zadbać o dietę przeciwzapalną w praktycznym znaczeniu: więcej warzyw, owoców, ryb, produktów mało przetworzonych, dobrych źródeł białka, zdrowych tłuszczów i składników ważnych dla tarczycy. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z Hashimoto musi automatycznie przechodzić na dietę bezglutenową, beznabiałową i bardzo restrykcyjną.
W tym artykule wyjaśniamy, co jeść przy Hashimoto, czego unikać, jak wspierać pracę tarczycy i jak nie wpaść w skrajne eliminacje bez potrzeby.
Czym jest Hashimoto?
Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, to choroba, w której układ odpornościowy atakuje tkankę tarczycy. Z czasem może to prowadzić do pogorszenia pracy tarczycy i rozwoju niedoczynności tarczycy.
Tarczyca odpowiada za produkcję hormonów, które wpływają między innymi na:
- tempo przemiany materii,
- poziom energii,
- temperaturę ciała,
- pracę serca,
- koncentrację,
- nastrój,
- płodność,
- pracę jelit,
- masę ciała,
- stan skóry, włosów i paznokci.
Hashimoto może przez długi czas nie dawać wyraźnych objawów. Często wykrywa się je podczas badań krwi lub USG tarczycy. U części osób pojawiają się objawy typowe dla niedoczynności tarczycy.
Mogą to być:
- przewlekłe zmęczenie,
- senność,
- uczucie zimna,
- trudności z redukcją masy ciała,
- przyrost masy ciała,
- zaparcia,
- sucha skóra,
- wypadanie włosów,
- pogorszenie koncentracji,
- obniżony nastrój,
- nieregularne miesiączki,
- osłabienie,
- bóle mięśni,
- większa ochota na sen.
Takie objawy nie są charakterystyczne wyłącznie dla Hashimoto. Mogą mieć wiele przyczyn, dlatego diagnostykę i leczenie powinien prowadzić lekarz. Dieta jest wsparciem, ale nie zastępuje leczenia endokrynologicznego.
Czy dieta może wyleczyć Hashimoto?
Dieta nie wyleczy Hashimoto w sensie cofnięcia choroby autoimmunologicznej. Nie ma jednego jadłospisu, suplementu ani produktu, który „naprawi tarczycę” u każdej osoby.
Dieta może jednak bardzo dużo wspierać.
Może pomóc:
- poprawić jakość codziennego odżywiania,
- uzupełnić niedobory,
- wspierać prawidłową masę ciała,
- poprawić sytość i energię,
- zmniejszyć udział żywności wysokoprzetworzonej,
- wspierać pracę jelit,
- ograniczyć stany zapalne związane z dietą niskiej jakości,
- dopasować jedzenie do leczenia lewotyroksyną,
- poprawić relację z jedzeniem.
Warto zapamiętać prostą zasadę: dieta przy Hashimoto ma wspierać organizm, a nie być karą.
Jeśli sposób żywienia powoduje ciągły stres, lęk przed jedzeniem, eliminowanie coraz większej liczby produktów i poczucie winy po normalnym posiłku, to nie jest dobre podejście. Dieta powinna być rozsądna, dopasowana i możliwa do utrzymania.
Brytyjska organizacja British Thyroid Foundation podkreśla, że nie ma konkretnych produktów ani suplementów, które same w sobie leczą choroby tarczycy, a podstawą jest dobrze zbilansowana dieta dostarczająca potrzebnych składników odżywczych.
Jak powinna wyglądać dieta przy Hashimoto?
Dieta przy Hashimoto powinna być dobrze zbilansowana, przeciwzapalna w praktycznym sensie i dopasowana do stanu zdrowia. Nie chodzi o jedną modną dietę, ale o codzienne nawyki.
W większości przypadków warto oprzeć dietę na:
- warzywach,
- owocach,
- dobrych źródłach białka,
- produktach pełnoziarnistych,
- zdrowych tłuszczach,
- rybach,
- orzechach i pestkach,
- produktach mlecznych, jeśli są dobrze tolerowane,
- roślinach strączkowych, jeśli są dobrze tolerowane,
- wodzie jako podstawowym napoju.
Warto ograniczać:
- produkty wysokoprzetworzone,
- słodzone napoje,
- nadmiar słodyczy,
- fast foody,
- duże ilości alkoholu,
- częste smażenie,
- bardzo restrykcyjne diety bez potrzeby,
- suplementy brane „w ciemno”.
NCEŻ w zaleceniach przy niedoczynności tarczycy zwraca uwagę na regularne posiłki, komponowanie diety zgodnie z Talerzem Zdrowego Żywienia oraz zachowanie odstępu między lewotyroksyną a pierwszym posiłkiem.
To ważne, bo u wielu osób z Hashimoto występuje niedoczynność tarczycy i leczenie lewotyroksyną. Wtedy dieta powinna uwzględniać także sposób przyjmowania leku.
Co jeść przy Hashimoto?
Dieta przy Hashimoto powinna dostarczać składników potrzebnych do pracy tarczycy, produkcji hormonów, odporności i dobrego samopoczucia. Najlepiej opierać ją na normalnych, mało przetworzonych produktach.
Warzywa
Warzywa powinny pojawiać się codziennie. Dostarczają błonnika, antyoksydantów, witamin i składników mineralnych.
Warto jeść między innymi:
- marchew,
- buraki,
- cukinię,
- paprykę,
- pomidory,
- ogórki,
- szpinak,
- rukolę,
- sałatę,
- brokuły,
- kalafior,
- kapustę,
- dynię,
- fasolkę szparagową.
Warzywa kapustne, takie jak brokuł, kalafior, kapusta czy jarmuż, często budzą obawy. W normalnych ilościach, szczególnie po obróbce termicznej, nie muszą być eliminowane u większości osób. Problemem byłoby raczej jedzenie bardzo dużych ilości surowych warzyw kapustnych przy jednoczesnym niedoborze jodu.
Owoce
Owoce są źródłem witamin, błonnika i naturalnej słodyczy. Mogą być normalnym elementem diety przy Hashimoto.
Dobrym wyborem będą:
- borówki,
- maliny,
- truskawki,
- jabłka,
- gruszki,
- śliwki,
- kiwi,
- pomarańcze,
- banany.
Najlepiej wybierać całe owoce zamiast soków. Jeśli występuje insulinooporność, cukrzyca lub duże wahania energii, owoce warto łączyć z białkiem lub tłuszczem, na przykład jogurtem naturalnym i orzechami.
Źródła białka
Białko jest ważne dla sytości, utrzymania masy mięśniowej i prawidłowego funkcjonowania organizmu.
W diecie mogą pojawiać się:
- jaja,
- ryby,
- chude mięso,
- jogurt naturalny,
- kefir,
- twaróg,
- skyr,
- serek wiejski,
- tofu,
- soczewica,
- ciecierzyca,
- fasola.
NCEŻ wskazuje, że w Hashimoto znaczenie mają produkty będące źródłem białka, ponieważ aminokwasy takie jak tyrozyna uczestniczą w syntezie hormonów tarczycowych. Wśród polecanych źródeł białka wymienia m.in. chude mięso, ryby, jaja, mleko i przetwory mleczne.
Produkty zbożowe
Produkty zbożowe dostarczają energii, błonnika, witamin z grupy B i składników mineralnych. Przy Hashimoto nie trzeba automatycznie rezygnować ze zbóż.
Warto wybierać:
- płatki owsiane,
- kaszę gryczaną,
- kaszę jaglaną,
- ryż,
- pieczywo żytnie lub graham,
- makaron pełnoziarnisty,
- komosę ryżową,
- ziemniaki,
- bataty.
Jeśli występuje celiakia, wtedy gluten musi być wykluczony całkowicie. Jeśli celiakii nie ma, decyzję o diecie bezglutenowej warto podejmować indywidualnie, a nie na podstawie internetowych zakazów.
Zdrowe tłuszcze
Tłuszcze są ważne dla gospodarki hormonalnej, sytości i działania przeciwzapalnego diety.
Warto uwzględniać:
- oliwę z oliwek,
- olej rzepakowy,
- awokado,
- orzechy,
- pestki,
- nasiona,
- tłuste ryby morskie.
Szczególnie wartościowe są ryby, ponieważ dostarczają kwasów omega-3, białka, jodu i selenu. Warto jednak wybierać gatunki o niższej zawartości zanieczyszczeń i dopasować ilość do ogólnych zaleceń zdrowotnych.
Czego unikać przy Hashimoto?
Przy Hashimoto nie ma jednej uniwersalnej listy produktów zakazanych dla wszystkich. Są jednak produkty i nawyki, które warto ograniczać, bo pogarszają jakość diety i mogą utrudniać kontrolę masy ciała, energii oraz wyników.
Produkty wysokoprzetworzone
Warto ograniczać:
- fast foody,
- słodzone napoje,
- energetyki,
- słodycze jedzone codziennie,
- chipsy,
- gotowe dania,
- dania instant,
- słodkie płatki śniadaniowe,
- duże ilości wyrobów cukierniczych,
- tłuste i smażone przekąski.
Takie produkty często dostarczają dużo kalorii, cukru, soli i tłuszczów niskiej jakości, a mało składników odżywczych.
Nadmiar alkoholu
Alkohol może pogarszać jakość snu, regenerację, pracę wątroby, kontrolę apetytu i ogólne samopoczucie. Przy chorobach autoimmunologicznych oraz problemach hormonalnych warto go ograniczać.
Skrajne diety eliminacyjne
Dieta bez glutenu, bez nabiału, bez jaj, bez strączków, bez zbóż, bez owoców i bez wielu warzyw może szybko stać się niedoborowa, monotonna i trudna do utrzymania.
Eliminacje mają sens wtedy, gdy są konkretne wskazania, na przykład celiakia, alergia, nietolerancja lub wyraźna indywidualna reakcja potwierdzona obserwacją i najlepiej omówiona ze specjalistą.
Nadmiar jodu z suplementów
Jod jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy, ale jego nadmiar może być problemem u osób predysponowanych do chorób autoimmunologicznych tarczycy. W opracowaniach naukowych zwraca się uwagę, że nadmierna podaż jodu może wiązać się ze wzrostem ryzyka autoimmunologicznego zapalenia tarczycy u osób podatnych, dlatego suplementacji jodu nie powinno się wprowadzać przypadkowo.
Wyjątkiem są sytuacje, w których lekarz zaleca konkretną suplementację, na przykład w ciąży lub laktacji. Wtedy decyzję podejmuje się indywidualnie.
Kawa i soja zbyt blisko leku
Kawa i produkty sojowe nie muszą być całkowicie zakazane, ale mogą ograniczać wchłanianie lewotyroksyny, jeśli są spożywane zbyt szybko po przyjęciu leku. NCEŻ wskazuje, aby zachować co najmniej pół godziny przerwy między lewotyroksyną a pierwszym posiłkiem, a kawa, sok grejpfrutowy i produkty sojowe mogą ograniczać wchłanianie leku, jeśli pojawią się w pierwszym posiłku.
W praktyce warto ustalić stały sposób przyjmowania leku z lekarzem i trzymać się regularności.
Gluten, nabiał i soja przy Hashimoto. Czy trzeba eliminować?
To jeden z najczęstszych tematów przy Hashimoto. Wiele osób słyszy, że bez odstawienia glutenu i nabiału nie da się poprawić zdrowia tarczycy. To zbyt duże uproszczenie.
Gluten
Gluten trzeba całkowicie wykluczyć przy celiakii. To ważne, ponieważ celiakia częściej współwystępuje z chorobami autoimmunologicznymi tarczycy niż w populacji ogólnej. Jeśli są objawy lub podejrzenie celiakii, należy wykonać diagnostykę przed odstawieniem glutenu.
Jeśli celiakii nie ma, dieta bezglutenowa nie jest obowiązkowa dla każdej osoby z Hashimoto. Przeglądy badań wskazują, że wpływ diety bezglutenowej u osób z Hashimoto bez celiakii nie jest jednoznaczny i nie powinno się traktować jej jako uniwersalnego zalecenia dla wszystkich.
W praktyce: jeśli po glutenie czujesz się źle, warto to sprawdzić, ale nie należy odstawiać glutenu chaotycznie bez diagnostyki, zwłaszcza jeśli podejrzewasz celiakię.
Nabiał
Nabiał nie musi być eliminowany u każdej osoby z Hashimoto. Może być źródłem białka, wapnia i jodu. Jeśli jest dobrze tolerowany, może normalnie pojawiać się w diecie.
Eliminacja nabiału ma sens, gdy występuje:
- alergia na białka mleka,
- nietolerancja laktozy,
- wyraźne objawy po produktach mlecznych,
- konkretne zalecenie medyczne.
Jeśli rezygnujesz z nabiału, trzeba zadbać o inne źródła wapnia, białka i jodu.
Soja
Soja nie musi być całkowicie zakazana, ale wymaga rozsądku. Problemem jest przede wszystkim spożywanie soi blisko przyjęcia lewotyroksyny, ponieważ może zmniejszać wchłanianie leku.
Jeśli jesz tofu, napoje sojowe czy produkty sojowe, najlepiej nie łączyć ich z poranną tabletką. Warto omówić z lekarzem stały schemat przyjmowania leku i posiłków.
Najważniejsze składniki dla pracy tarczycy
Tarczyca potrzebuje wielu składników odżywczych. Przy Hashimoto warto zadbać o ich prawidłową podaż, ale nie oznacza to automatycznej suplementacji wszystkiego.
Jod
Jod jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy. Źródłem jodu mogą być:
- ryby morskie,
- owoce morza,
- mleko i produkty mleczne,
- jaja,
- sól jodowana.
Przy Hashimoto ważna jest równowaga. Niedobór jodu jest niekorzystny, ale nadmiar również może być problemem. Suplementację jodu warto ustalać z lekarzem, szczególnie przy chorobach tarczycy, ciąży i laktacji.
Selen
Selen uczestniczy w metabolizmie hormonów tarczycy i działa antyoksydacyjnie. Źródła selenu to:
- orzechy brazylijskie,
- ryby,
- jaja,
- mięso,
- produkty zbożowe,
- owoce morza.
Nie warto przesadzać z orzechami brazylijskimi, bo zawartość selenu może być bardzo zmienna, a nadmiar selenu jest szkodliwy. Amerykańskie Towarzystwo Tarczycowe opisuje selen jako składnik ważny dla funkcjonowania tarczycy, ale suplementację najlepiej omawiać indywidualnie, ponieważ badania nie dają prostego zalecenia dla każdego pacjenta.
Cynk
Cynk jest ważny dla odporności i metabolizmu hormonów. Źródła cynku to:
- mięso,
- jaja,
- ryby,
- pestki dyni,
- orzechy,
- produkty pełnoziarniste,
- strączki.
Żelazo i ferrytyna
Niedobór żelaza może nasilać zmęczenie, wypadanie włosów i osłabienie. Przy Hashimoto warto kontrolować morfologię oraz ferrytynę, szczególnie jeśli pojawiają się objawy niedoboru.
Źródła żelaza:
- mięso,
- ryby,
- jaja,
- strączki,
- pestki dyni,
- kasza gryczana,
- natka pietruszki.
Żelazo z produktów roślinnych lepiej wchłania się w obecności witaminy C, na przykład z papryki, natki pietruszki, owoców jagodowych lub cytrusów.
Witamina D
Witamina D wspiera układ odpornościowy i ogólne zdrowie. W Polsce jej niedobory są częste, dlatego warto kontrolować poziom 25(OH)D i dobrać suplementację indywidualnie.
Witaminy z grupy B
Witaminy z grupy B wspierają układ nerwowy, energię i metabolizm. Ich źródła to:
- produkty pełnoziarniste,
- jaja,
- mięso,
- ryby,
- nabiał,
- strączki,
- orzechy.
Witamina B12 jest szczególnie ważna u osób na diecie roślinnej oraz przy współistniejących problemach z wchłanianiem.
Hashimoto, masa ciała i energia
Wiele osób z Hashimoto zgłasza trudności z redukcją masy ciała, zmęczenie i spadki energii. To realny problem, ale warto podejść do niego szerzej.
Przyrost masy ciała nie zawsze wynika tylko z tarczycy. Znaczenie mogą mieć:
- kaloryczność diety,
- mała aktywność fizyczna,
- niedobór snu,
- stres,
- insulinooporność,
- podjadanie,
- zbyt mała ilość białka,
- nieregularne posiłki,
- niedobory,
- nieprawidłowo dobrane leczenie,
- inne choroby.
Jeśli niedoczynność tarczycy nie jest dobrze wyrównana, redukcja masy ciała może być trudniejsza. Dlatego ważna jest współpraca z lekarzem, regularna kontrola TSH, FT3, FT4 i innych badań zaleconych przez specjalistę.
Dieta redukcyjna przy Hashimoto nie powinna być głodówką. Zbyt niska kaloryczność może nasilać zmęczenie, napady głodu i frustrację. Lepiej działa umiarkowany deficyt, regularne posiłki, białko, warzywa, produkty pełnoziarniste i ruch dopasowany do możliwości.
Jeżeli Hashimoto współwystępuje z insulinoopornością, warto zwrócić uwagę na komponowanie posiłków: białko, błonnik, warzywa, zdrowe tłuszcze i rozsądną porcję węglowodanów.
Najczęstsze błędy w diecie przy Hashimoto
1. Odstawianie wielu produktów bez diagnostyki
Gluten, nabiał, soja, strączki, jaja, owoce i zboża nie muszą być eliminowane u każdej osoby. Duże eliminacje bez planu mogą prowadzić do niedoborów i stresu.
2. Branie suplementów „na tarczycę” bez badań
Selen, jod, żelazo, witamina D, cynk i B12 mogą być ważne, ale suplementacja powinna być dobrana do wyników badań, diety i stanu zdrowia.
3. Jedzenie za mało
Przy zmęczeniu i problemach z wagą część osób zaczyna jeść bardzo mało. To może pogorszyć samopoczucie, nasilić głód i utrudnić utrzymanie diety.
4. Brak białka w posiłkach
Sama kawa, bułka lub owoc nie dają sytości na długo. Białko w każdym głównym posiłku pomaga lepiej kontrolować apetyt i energię.
5. Zbyt mało warzyw i owoców
Dieta przy Hashimoto powinna być odżywcza. Warzywa i owoce dostarczają błonnika, antyoksydantów i składników mineralnych.
6. Nieprawidłowe przyjmowanie lewotyroksyny
Lewotyroksyna powinna być przyjmowana zgodnie z zaleceniami lekarza. Jedzenie, kawa, soja, sok grejpfrutowy, wapń czy żelazo przyjęte zbyt blisko leku mogą wpływać na jego wchłanianie.
7. Skupienie się tylko na tarczycy
Objawy takie jak zmęczenie, wypadanie włosów, senność czy problemy z wagą mogą wynikać również z anemii, niskiej ferrytyny, niedoboru witaminy D, insulinooporności, stresu, braku snu lub innych problemów zdrowotnych.
Kiedy warto skorzystać z pomocy dietetyka?
Z pomocy dietetyka warto skorzystać wtedy, gdy masz Hashimoto i nie wiesz, jak jeść, żeby wspierać tarczycę bez niepotrzebnych eliminacji.
Konsultacja może być szczególnie pomocna, jeśli:
- masz Hashimoto i niedoczynność tarczycy,
- masz trudności z redukcją masy ciała,
- czujesz przewlekłe zmęczenie,
- masz insulinooporność,
- masz PCOS,
- masz anemię lub niską ferrytynę,
- wypadają Ci włosy,
- masz zaparcia,
- masz niedobór witaminy D,
- podejrzewasz nietolerancje pokarmowe,
- nie wiesz, czy odstawić gluten lub nabiał,
- bierzesz dużo suplementów bez jasnego planu,
- potrzebujesz indywidualnego jadłospisu.
Dietetyk kliniczny może pomóc przeanalizować wyniki badań, dotychczasową dietę, objawy, styl życia i cel. Dzięki temu dieta będzie dopasowana do Ciebie, a nie do przypadkowych porad z internetu.
Możesz sprawdzić dostępne formy współpracy w zakładce Oferta, wybrać indywidualny jadłospis albo skorzystać z sekcji Kontakt.
Przykładowy dzień jedzenia przy Hashimoto
To tylko przykład, nie indywidualny jadłospis. Porcje i produkty powinny być dopasowane do masy ciała, wyników badań, aktywności, leczenia i samopoczucia.
Śniadanie
Owsianka z jogurtem naturalnym, borówkami, orzechami i siemieniem lnianym.
Drugie śniadanie
Kanapki z pieczywa żytniego z pastą jajeczną, pomidorem, ogórkiem i rukolą.
Obiad
Pieczony łosoś, dorsz, indyk albo tofu, do tego kasza gryczana lub ziemniaki oraz warzywa z oliwą.
Podwieczorek
Skyr z owocami albo koktajl na kefirze z bananem i płatkami owsianymi.
Kolacja
Sałatka z jajkiem, ciecierzycą lub tuńczykiem, warzywami, pestkami dyni i kromką pieczywa pełnoziarnistego.
Jeśli przyjmujesz lewotyroksynę rano, pamiętaj o schemacie zaleconym przez lekarza i zachowaniu odstępu między tabletką a posiłkiem.
FAQ
Czy przy Hashimoto trzeba odstawić gluten?
Nie zawsze. Gluten trzeba wykluczyć przy celiakii. Jeśli celiakii nie ma, dieta bezglutenowa nie jest obowiązkowa dla każdej osoby z Hashimoto. Przed odstawieniem glutenu warto wykonać diagnostykę, szczególnie jeśli występują objawy ze strony przewodu pokarmowego. W ustaleniu diety może pomóc konsultacja dietetyczna.
Czy przy Hashimoto można jeść nabiał?
Tak, jeśli jest dobrze tolerowany. Nabiał może być źródłem białka, wapnia i jodu. Eliminacja nabiału ma sens przy alergii, nietolerancji laktozy, wyraźnych objawach po produktach mlecznych albo konkretnym zaleceniu specjalisty.
Czy soja jest zakazana przy Hashimoto?
Soja nie musi być całkowicie zakazana, ale może wpływać na wchłanianie lewotyroksyny, jeśli jest spożywana zbyt blisko przyjęcia leku. Najlepiej nie łączyć produktów sojowych z poranną tabletką i ustalić stały schemat przyjmowania leku z lekarzem.
Co jeść przy Hashimoto, żeby wspierać tarczycę?
Warto jeść regularne, pełnowartościowe posiłki z warzywami, owocami, dobrym źródłem białka, produktami zbożowymi, zdrowymi tłuszczami, rybami, orzechami i pestkami. Ważne są składniki takie jak jod, selen, cynk, żelazo, witamina D i witaminy z grupy B.
Kiedy warto iść do dietetyka przy Hashimoto?
Warto zgłosić się do dietetyka, jeśli masz Hashimoto, trudności z redukcją masy ciała, przewlekłe zmęczenie, niedobory, anemię, insulinooporność, PCOS, zaparcia, wypadanie włosów albo nie wiesz, czy eliminować gluten, nabiał lub soję. Możesz skorzystać z sekcji Kontakt.
Podsumowanie
Dieta przy Hashimoto powinna wspierać organizm, a nie wprowadzać niepotrzebny stres. Nie ma jednej idealnej diety dla wszystkich osób z Hashimoto. Najważniejsze jest indywidualne podejście, dobre zbilansowanie posiłków, regularność, odpowiednia ilość białka, warzyw, owoców, zdrowych tłuszczów i składników ważnych dla tarczycy.
Warto zadbać o jod, selen, cynk, żelazo, witaminę D i witaminy z grupy B, ale suplementację najlepiej dobierać na podstawie badań i konsultacji ze specjalistą. Nie warto brać dużych dawek jodu, selenu czy innych preparatów „na tarczycę” bez kontroli.
Gluten, nabiał i soja nie muszą być eliminowane u każdej osoby z Hashimoto. Gluten trzeba wykluczyć przy celiakii, nabiał przy alergii lub nietolerancji, a soję warto oddzielać czasowo od przyjmowania lewotyroksyny.
Jeśli masz Hashimoto i chcesz uporządkować dietę bez skrajnych zakazów, sprawdź zakładkę Oferta albo przejdź do sekcji Kontakt.