Endometrioza jest chorobą przewlekłą, która może wpływać nie tylko na narządy miednicy mniejszej, ale również na codzienne funkcjonowanie, apetyt, pracę jelit, poziom energii i samopoczucie. Ból podczas miesiączki, dolegliwości przy współżyciu, wzdęcia, zaparcia, biegunki lub nasilone zmęczenie sprawiają, że wiele kobiet zaczyna szukać odpowiedzi na pytanie: co jeść przy endometriozie? Dobrze ułożona dieta może wspierać organizm, pomagać w pokryciu zapotrzebowania na składniki odżywcze i ułatwiać kontrolowanie części dolegliwości. Nie usuwa jednak ognisk endometriozy i nie zastępuje leczenia prowadzonego przez ginekologa.
Nie istnieje jedna, obowiązująca wszystkich dieta na endometriozę. Najbezpieczniejszym punktem wyjścia jest urozmaicony sposób żywienia o charakterze przeciwzapalnym, zbliżony do diety śródziemnomorskiej. Ważne są warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona oraz dobrej jakości tłuszcze. Równie istotne jest ograniczenie produktów wysokoprzetworzonych bez wprowadzania przypadkowych i bardzo szerokich eliminacji.
Dieta powinna być dopasowana do objawów, wyników badań, leczenia, planów dotyczących ciąży oraz tolerancji przewodu pokarmowego. Innego podejścia może potrzebować osoba z niedoborem żelaza, a innego pacjentka, u której dominują wzdęcia lub objawy zespołu jelita drażliwego. Poniżej znajdziesz zasady budowania wartościowego jadłospisu bez niepotrzebnego lęku przed jedzeniem.
Czym jest endometrioza i dlaczego sposób żywienia ma znaczenie?
W endometriozie tkanka podobna do błony śluzowej jamy macicy znajduje się poza jej prawidłowym położeniem. Zmiany mogą występować między innymi na jajnikach, otrzewnej, jelitach lub pęcherzu. Chorobie mogą towarzyszyć przewlekły stan zapalny, zrosty oraz dolegliwości bólowe. Przebieg jest bardzo indywidualny. Nasilenie bólu nie zawsze odpowiada rozległości zmian, dlatego nie należy porównywać swoich objawów z doświadczeniami innych kobiet.
Jedzenie nie jest przyczyną endometriozy. Nie ma też produktu, który samodzielnie zatrzyma chorobę. Sposób żywienia wpływa jednak na ogólną jakość diety, gospodarkę lipidową, pracę jelit, masę ciała, dostarczanie żelaza oraz podaż związków o działaniu antyoksydacyjnym. Może również zmieniać odczuwanie objawów trawiennych, które często nakładają się na dolegliwości związane z endometriozą.
Badania konkretnych diet i suplementów w endometriozie nadal są ograniczone. Nie pozwalają wskazać modelu, który u każdej pacjentki zmniejszy ból lub zahamuje chorobę. Rozsądny plan łączy zdrowe żywienie z obserwacją objawów i zaleceniami zespołu medycznego.
Czy dieta przeciwzapalna pomaga przy endometriozie?
Dieta przeciwzapalna nie oznacza krótkiej kuracji ani detoksu. To sposób żywienia oparty na produktach mało przetworzonych, bogatych w błonnik, witaminy, składniki mineralne, nienasycone kwasy tłuszczowe i naturalne związki roślinne. Pomaga budować sycące, odżywcze posiłki.
Najczęściej jako praktyczny wzorzec wykorzystuje się dietę śródziemnomorską. Nie wymaga ona jedzenia egzotycznych produktów. Jej zasady można zrealizować z użyciem łatwo dostępnych warzyw, kasz, płatków owsianych, pieczywa żytniego, fasoli, soczewicy, ryb, jaj, fermentowanych produktów mlecznych, oliwy lub oleju rzepakowego, orzechów i pestek. Liczy się całość codziennych wyborów, a nie pojedynczy składnik.
Dieta przy endometriozie powinna przede wszystkim dostarczać odpowiedniej ilości energii i białka. Ciągłe niedojadanie, gwałtowne odchudzanie lub pomijanie posiłków może pogłębiać zmęczenie i utrudniać regenerację. Jeśli potrzebujesz planu dopasowanego do objawów i wyników badań, sprawdź, jak wygląda indywidualna współpraca dietetyczna.
Co jeść przy endometriozie?
Podstawą jadłospisu powinny być różnorodne grupy produktów, a nie lista zakazów. Wprowadzaj zmiany stopniowo, aby ocenić tolerancję i utrzymać nowe nawyki także w gorszych dniach.
Warzywa i owoce w różnych kolorach
Warzywa i owoce dostarczają witaminy C, folianów, potasu, karotenoidów, polifenoli oraz błonnika. Zamiast koncentrować się na jednym produkcie, dbaj o różnorodność. W praktyce mogą to być pomidory, papryka, marchew, buraki, brokuły, cukinia, warzywa liściaste, cebula, owoce jagodowe, jabłka, cytrusy i śliwki. Świeże, mrożone i prawidłowo przygotowane warzywa są wartościowe.
Jeżeli surowe warzywa nasilają wzdęcia lub ból brzucha, nie trzeba z nich całkowicie rezygnować. Zacznij od mniejszych porcji, wybieraj warzywa gotowane, duszone, pieczone albo w postaci zupy krem. Obróbka termiczna często poprawia tolerancję, choć nie rozwiązuje wszystkich problemów jelitowych.
Produkty pełnoziarniste i błonnik
Płatki owsiane, kasza gryczana, pęczak, brązowy ryż, pełnoziarniste pieczywo i makarony wspierają różnorodność diety oraz regularne wypróżnienia. Błonnik zwiększa objętość stolca i stanowi pożywkę dla części korzystnych bakterii jelitowych. Jego odpowiednia podaż może być szczególnie pomocna przy zaparciach.
Więcej nie zawsze znaczy lepiej. Nagłe zwiększenie ilości otrębów, strączków i surowych warzyw może nasilić gazy, rozpieranie lub ból. Zwiększaj błonnik stopniowo i pamiętaj o płynach. Przy zwężeniu jelita, podejrzeniu niedrożności albo po operacji zakres błonnika powinien ustalić lekarz lub dietetyk na podstawie sytuacji klinicznej.
Ryby i źródła kwasów omega-3
Tłuste ryby morskie, takie jak łosoś, śledź, sardynki czy makrela, dostarczają kwasów EPA i DHA. Warto włączać ryby do jadłospisu regularnie, uwzględniając zalecenia dotyczące bezpiecznych gatunków, zwłaszcza podczas planowania ciąży i w ciąży. Roślinnymi źródłami kwasu ALA są siemię lniane, nasiona chia, orzechy włoskie i olej rzepakowy.
Kwasy omega-3 są elementem pełnowartościowego jadłospisu, ale nie należy przedstawiać ich jako leku na endometriozę. Suplementacja dużymi dawkami nie jest obojętna, szczególnie przy lekach wpływających na krzepnięcie lub przed zabiegiem. Preparat i dawkę warto omówić ze specjalistą.
Pełnowartościowe źródła białka
Białko jest potrzebne między innymi do regeneracji tkanek, pracy układu odpornościowego i utrzymania masy mięśniowej. Jego źródłem mogą być ryby, jaja, drób, naturalne produkty mleczne, tofu, tempeh oraz nasiona roślin strączkowych. Dobór zależy od tolerancji i modelu żywienia.
Fasola, ciecierzyca i soczewica dostarczają także błonnika, folianów, magnezu oraz żelaza niehemowego. Jeśli strączki wywołują wzdęcia, zacznij od małych ilości. Pomocne bywają dobrze ugotowana soczewica, tofu oraz strączki z puszki dokładnie wypłukane pod wodą.
Oliwa, olej rzepakowy, orzechy i nasiona
Nienasycone kwasy tłuszczowe powinny częściej zastępować tłuszcze nasycone. Do sałatek można dodawać oliwę, a do codziennego gotowania wykorzystywać olej rzepakowy. Orzechy, pestki dyni, sezam i siemię lniane uzupełniają posiłki o tłuszcz, białko, błonnik i składniki mineralne. Porcja nie musi być duża, ponieważ produkty te są kaloryczne.
Jak komponować posiłki, żeby dieta była odżywcza?
Prosty posiłek może składać się z warzyw, źródła białka, produktu zbożowego lub ziemniaków oraz dodatku dobrego tłuszczu. Taki schemat pomaga utrzymać sytość i ogranicza sytuacje, w których posiłek opiera się wyłącznie na pieczywie, makaronie albo słodkiej przekąsce.
- Do owsianki dodaj jogurt naturalny lub napój sojowy wzbogacany w wapń, owoce jagodowe, orzechy i mielone siemię lniane.
- Do kaszy podaj pieczoną rybę lub tofu, dużą porcję warzyw oraz sos na bazie oliwy i ziół.
- Kanapki uzupełnij jajkiem, pastą z fasoli albo twarożkiem oraz warzywami.
- Zupę warzywną wzbogać soczewicą, mięsem drobiowym lub porcją jogurtu, a obok podaj pełnoziarniste pieczywo.
Jakie produkty warto ograniczać?
Ograniczenie nie zawsze oznacza całkowity zakaz. Najwięcej korzyści zwykle daje zmniejszenie udziału produktów, które dostarczają dużo soli, cukrów prostych, tłuszczów nasyconych lub przemysłowych tłuszczów trans, a mało błonnika i mikroskładników. Są to między innymi:
- słodzone napoje, energetyki i duże ilości słodyczy,
- fast foody, dania instant i część gotowych dań,
- słone przekąski, wyroby cukiernicze i produkty z utwardzonym tłuszczem,
- parówki, kabanosy, boczek i inne przetworzone mięso,
- częste smażenie w głębokim tłuszczu,
- alkohol, który nie jest elementem terapii przeciwzapalnej.
Nie trzeba dążyć do perfekcji. Znaczenie ma powtarzalny wzorzec tygodni i miesięcy, a restrykcyjne zasady mogą zwiększać napięcie wokół jedzenia.
Czerwone mięso a endometrioza
W internecie można znaleźć zalecenie całkowitego usunięcia czerwonego mięsa. Aktualna wiedza nie uzasadnia jednak identycznego zakazu dla wszystkich pacjentek. Rozsądnym kierunkiem jest ograniczenie mięsa przetworzonego i umiarkowane spożywanie nieprzetworzonego czerwonego mięsa, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału ryb, strączków, tofu, jaj i drobiu.
Całkowita rezygnacja wymaga zadbania o białko, żelazo, witaminę B12 i cynk, szczególnie przy obfitych krwawieniach. Jeśli mięso pozostaje w diecie, wybieraj chudsze kawałki.
Czy przy endometriozie trzeba odstawić gluten?
Dieta bezglutenowa nie jest standardowym zaleceniem dla każdej osoby z endometriozą. Jest konieczna przy celiakii, może też mieć zastosowanie w innych rozpoznanych zaburzeniach zależnych od glutenu. Samo występowanie bólu miednicy lub wzdęć nie potwierdza jednak, że gluten jest przyczyną problemu.
Przed wykluczeniem glutenu warto skonsultować diagnostykę, ponieważ rozpoczęcie diety bezglutenowej może zafałszować wyniki badań w kierunku celiakii. Nieprzemyślana eliminacja może zmniejszyć podaż błonnika, żelaza i witamin z grupy B, a także podnieść koszt diety. Więcej o diagnostyce i bezpiecznym bilansowaniu przeczytasz w artykule celiakia i dieta bezglutenowa.
Czy nabiał nasila stan zapalny?
Nie ma podstaw, by rutynowo wykluczać nabiał u wszystkich kobiet z endometriozą. Naturalny jogurt, kefir, skyr, twaróg lub mleko mogą dostarczać białka, wapnia, witaminy B12, a produkty fermentowane także żywych kultur bakterii. Jeśli są dobrze tolerowane, mogą pozostać częścią urozmaiconej diety.
Po nabiale mogą pojawiać się dolegliwości związane na przykład z nietolerancją laktozy, ale nie oznacza to konieczności rezygnacji ze wszystkich produktów mlecznych. Często wystarcza wybór wersji bez laktozy. Przy alergii na białka mleka postępowanie jest inne i wymaga pełnej eliminacji pod kontrolą specjalisty. Zamienniki roślinne warto wybierać niesłodzone oraz wzbogacane w wapń i witaminę D.
Soja i fitoestrogeny w diecie
Endometrioza jest chorobą zależną od estrogenów, dlatego soja czasem budzi obawy. Fitoestrogeny obecne w soi nie działają jednak w organizmie identycznie jak ludzkie estrogeny. Brakuje podstaw do rutynowego zakazywania tofu, tempehu, edamame lub napoju sojowego wszystkim pacjentkom.
Produkty sojowe mogą być wartościowym źródłem białka. Lepiej wybierać żywność niż skoncentrowane preparaty izoflawonów, których stosowanie warto omówić z lekarzem.
Endometrioza, wzdęcia i objawy jelitowe
Wzdęcia, ból przy wypróżnianiu, biegunki i zaparcia mogą nasilać się w określonych fazach cyklu. Przyczyną nie zawsze jest nietolerancja pokarmowa. Objawy mogą wynikać z samej endometriozy, jej lokalizacji, zrostów, działania leków lub współistnienia zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Dlatego nasilonych albo nowych dolegliwości nie należy diagnozować wyłącznie za pomocą diety eliminacyjnej.
Pomocny może być dzienniczek obejmujący jedzenie, fazę cyklu, ból, wypróżnienia, stres i leki. Pozwala szukać powtarzalnych zależności. Przy zaparciach ocenia się płyny, ruch, błonnik i regularność posiłków. Częste biegunki wymagają konsultacji i dbania o nawodnienie.
Jeżeli dolegliwości spełniają kryteria zespołu jelita drażliwego, potrzebne może być odrębne postępowanie. Praktyczne wskazówki znajdziesz we wpisie dieta przy IBS i jelicie drażliwym. Krew w stolcu, niezamierzona utrata masy ciała, gorączka, nocne objawy, niedokrwistość lub narastający ból wymagają pilnej oceny lekarskiej.
Czy dieta low FODMAP jest dobrym rozwiązaniem?
Dieta o małej zawartości FODMAP może czasowo zmniejszać wzdęcia, gazy i ból u części osób z rozpoznanym IBS. Nie jest jednak dietą leczącą endometriozę ani modelem przeznaczonym do stałego stosowania. Jej etap eliminacyjny powinien być ograniczony w czasie, a następnie należy przeprowadzić kontrolowane ponowne wprowadzanie produktów.
Samodzielne pozostanie na bardzo restrykcyjnej diecie zwiększa ryzyko niedoborów, monotonnego jadłospisu, pogorszenia relacji z jedzeniem i niepotrzebnego ograniczenia błonnika. Najpierw warto ocenić, czy problem rzeczywiście dotyczy fermentujących węglowodanów i czy nie ma wskazań do diagnostyki chorób przewodu pokarmowego.
Żelazo, ferrytyna i obfite miesiączki
Obfite lub przedłużające się krwawienia mogą prowadzić do niedoboru żelaza i niedokrwistości. Objawami bywają osłabienie, gorsza tolerancja wysiłku, zadyszka, kołatanie serca, bladość, bóle głowy lub wypadanie włosów. Samopoczucie nie pozwala jednak wiarygodnie rozpoznać niedoboru. Potrzebne są badania, zwykle obejmujące morfologię i ferrytynę, interpretowane w kontekście zdrowia pacjentki.
Żelazo hemowe znajduje się w mięsie i rybach. Żelazo niehemowe dostarczają między innymi strączki, tofu, pestki dyni, kasza gryczana i produkty zbożowe. Jego wchłanianie zwiększa witamina C, dlatego do posiłku można dodać paprykę, natkę pietruszki, brokuły, owoce jagodowe lub cytrusy. Kawę i mocną herbatę lepiej wypijać w odstępie od posiłku bogatego w żelazo.
Przy potwierdzonym niedoborze samo jedzenie może nie wystarczyć. O potrzebie, dawce i czasie suplementacji decyduje lekarz. Więcej praktycznych informacji zawiera poradnik dieta przy anemii, żelazo i ferrytyna.
Witamina D, magnez i suplementy przy endometriozie
Suplement nie zastąpi leczenia ani dobrze skomponowanej diety. Bada się między innymi witaminę D, omega-3, magnez, N-acetylocysteinę i kurkuminę, ale dowody nie uzasadniają zalecania ich każdej pacjentce. Naturalne pochodzenie nie gwarantuje bezpieczeństwa.
Witaminę D należy stosować zgodnie z aktualnymi zaleceniami i indywidualnymi wskazaniami. Przy podejrzeniu niedoboru lekarz może zlecić oznaczenie 25(OH)D. Megadawki mogą szkodzić. Źródłami magnezu są między innymi kasze, orzechy, pestki i strączki.
Preparaty ziołowe i skoncentrowane ekstrakty mogą wpływać na krzepnięcie, wątrobę, działanie leków lub przebieg przygotowania do operacji. Przed rozpoczęciem suplementacji warto przekazać lekarzowi pełną listę leków i preparatów. Szczególnej ostrożności wymagają okres przed zabiegiem, leczenie niepłodności, ciąża i karmienie piersią.
Dieta przy endometriozie a hormony i masa ciała
Nie ma produktu, który w przewidywalny sposób samodzielnie wyreguluje estrogeny. Wspierająco działa dbanie o odpowiednią podaż energii, białka, błonnika i tłuszczów oraz ograniczenie alkoholu. Masa ciała jest tylko jednym z wielu elementów zdrowia. Endometrioza może występować u kobiet o każdej masie ciała.
Jeżeli redukcja masy ciała jest wskazana medycznie, powinna być spokojna i dopasowana do możliwości osoby żyjącej z bólem. Głodówki, posty i bardzo niskokaloryczne diety mogą pogłębiać zmęczenie oraz prowadzić do utraty mięśni. Endometriozy nie należy również utożsamiać z zespołem policystycznych jajników. To odrębne choroby, mimo że obie dotyczą zdrowia ginekologicznego. Osobne zalecenia opisuje artykuł dieta przy PCOS.
Czy dieta może wspierać płodność?
Endometrioza może utrudniać zajście w ciążę, ale nie oznacza automatycznie niepłodności. Pełnowartościowa dieta pomaga przygotować organizm pod względem odżywienia, jednak nie usuwa zmian anatomicznych i nie zastępuje diagnostyki płodności. Żaden jadłospis ani suplement nie może zagwarantować ciąży.
Podczas planowania ciąży ważne są między innymi foliany, żelazo, jod, witamina D, witamina B12 i białko. Suplementację należy ustalić zgodnie z zaleceniami lekarza, szczególnie podczas leczenia niepłodności.
Co jeść w dni nasilonego bólu?
Silny ból może zmniejszać apetyt i utrudniać gotowanie. Dobrze mieć pod ręką proste produkty, z których można przygotować odżywczy posiłek bez długiego stania w kuchni. Przydatne są mrożone warzywa, ryby w puszce, jajka, naturalny jogurt, tofu, gotowane strączki, pieczywo, płatki owsiane, kasza w woreczku, zupy porcjowane w zamrażarce oraz owoce.
U części kobiet lepiej tolerowane są wtedy ciepłe, miękkie i mniejsze posiłki, na przykład owsianka, krem warzywny z dodatkiem białka, ryż z duszonymi warzywami i rybą albo omlet. Najważniejsze jest utrzymanie odżywienia i nawodnienia.
Przykładowy jadłospis przy endometriozie na jeden dzień
Poniższy przykład pokazuje sposób łączenia produktów. Wielkość porcji powinna odpowiadać zapotrzebowaniu i tolerancji.
- Śniadanie: owsianka na mleku lub wzbogacanym napoju sojowym z borówkami, orzechami włoskimi, cynamonem i mielonym siemieniem lnianym.
- Drugie śniadanie: kanapki z pełnoziarnistego pieczywa z pastą jajeczną, sałatą, pomidorem i kiełkami.
- Obiad: pieczony łosoś lub tofu, kasza gryczana, pieczona marchew i cukinia oraz surówka dopasowana do tolerancji.
- Podwieczorek: kefir albo jogurt bez laktozy z kiwi i pestkami dyni.
- Kolacja: zupa z czerwonej soczewicy z warzywami, oliwą i kromką żytniego pieczywa.
Jeżeli dany produkt nasila objawy, zamień go na odżywczy odpowiednik zamiast usuwać całą grupę. Indywidualne dopasowanie jest ważniejsze niż mechaniczne kopiowanie menu.
Najczęstsze błędy w diecie przy endometriozie
- Eliminowanie wielu grup naraz. Trudno wtedy ustalić, co rzeczywiście wpływa na objawy, a dieta szybko staje się niedoborowa.
- Traktowanie suplementów jak leczenia. Preparaty nie usuwają ognisk choroby i mogą wchodzić w interakcje z lekami.
- Za mała ilość energii i białka. Restrykcyjny jadłospis może nasilać osłabienie i utrudniać regenerację.
- Nagłe zwiększanie błonnika. Duże porcje otrębów i strączków mogą przejściowo pogorszyć wzdęcia.
- Przypisywanie każdego objawu jedzeniu. Ból i dolegliwości jelitowe mogą zależeć także od cyklu, lokalizacji zmian, leków, stresu lub współistniejącej choroby.
- Odkładanie konsultacji lekarskiej. Dieta nie powinna opóźniać diagnostyki nowych lub nasilających się objawów.
Kiedy warto skorzystać z pomocy dietetyka?
Konsultacja jest szczególnie przydatna, gdy dieta staje się coraz bardziej ograniczona, masa ciała niezamierzenie spada, występują nasilone objawy jelitowe, wyniki wskazują na niedobory albo planowana jest ciąża lub operacja. Dietetyk może przeanalizować dotychczasowe żywienie, wyniki badań, leczenie i codzienny rytm, a następnie ustalić realne zmiany.
W pracy nad jadłospisem ważne są zarówno wiedza, jak i komfort pacjentki. Informacje o podejściu specjalistki znajdziesz na stronie o mnie, a przykłady rezultatów współpracy na stronie efekty. Jeśli chcesz omówić dietę dopasowaną do endometriozy i współistniejących dolegliwości, możesz przejść do zakładki kontakt.
FAQ - dieta przy endometriozie
Czy dieta może wyleczyć endometriozę?
Nie. Dieta nie usuwa ognisk endometriozy, zrostów ani torbieli i nie zastępuje leczenia ginekologicznego. Może natomiast wspierać odżywienie, pracę jelit, utrzymanie prawidłowego poziomu żelaza i ogólny stan zdrowia. Jeżeli część objawów zmniejsza się po zmianie jadłospisu, nadal warto kontynuować zalecone leczenie i kontrole.
Jakie produkty najbardziej nasilają stan zapalny przy endometriozie?
Nie ma jednej listy produktów wywołujących objawy u każdej kobiety. W codziennej diecie warto ograniczać żywność wysokoprzetworzoną, przetworzone mięso, słodzone napoje, nadmiar słodyczy, tłuszcze trans i alkohol. Ważniejszy od pojedynczego produktu jest ogólny wzorzec żywienia oraz indywidualna tolerancja.
Czy trzeba zrezygnować z glutenu i nabiału?
Nie ma takiej potrzeby bez rozpoznanej celiakii, alergii, nietolerancji lub wyraźnej indywidualnej przyczyny. Dietę bezglutenową należy rozpocząć dopiero po odpowiedniej diagnostyce, ponieważ wcześniejsza eliminacja może utrudnić rozpoznanie celiakii. Przy nietolerancji laktozy często wystarczają produkty bez laktozy, bez usuwania całego nabiału.
Czy warto stosować dietę low FODMAP przy endometriozie?
Może pomóc części pacjentek z objawami IBS, ale nie leczy samej endometriozy. Etap eliminacyjny powinien być krótkotrwały, po nim konieczne jest sprawdzanie tolerancji i rozszerzanie jadłospisu. Przy silnych dolegliwościach najpierw potrzebna jest właściwa diagnostyka, a dietę najlepiej prowadzić z dietetykiem.
Jakie suplementy stosować przy endometriozie?
Nie ma uniwersalnego zestawu suplementów dla każdej pacjentki. Preparaty dobiera się do sposobu żywienia, wyników badań, leków, planów dotyczących ciąży i stanu zdrowia. Żelazo powinno być stosowane po potwierdzeniu niedoboru i zgodnie z zaleceniem lekarza. Duże dawki witaminy D, omega-3, ziół lub antyoksydantów także wymagają oceny bezpieczeństwa.
Dieta przy endometriozie - najważniejsze zasady
Dobra dieta przy endometriozie nie polega na szukaniu winnego produktu. Jej celem jest regularne dostarczanie energii, białka, błonnika, nienasyconych tłuszczów, witamin i składników mineralnych. Najlepszą bazę stanowi urozmaicony jadłospis z przewagą warzyw, owoców, pełnych ziaren, ryb, strączków, orzechów i dobrej jakości olejów. Jednocześnie warto ograniczać przetworzone mięso, słodzone napoje, alkohol i żywność wysokoprzetworzoną.
Gluten, nabiał, soja i strączki nie wymagają automatycznego wykluczenia. Każdą eliminację należy oprzeć na rozpoznaniu lub rzetelnej obserwacji, a następnie zadbać o odpowiednie zamienniki. Przy obfitych krwawieniach ważna jest kontrola morfologii i ferrytyny, a przy objawach jelitowych właściwa diagnostyka zamiast wielomiesięcznych restrykcji. Dieta ma uzupełniać leczenie, wspierać codzienne funkcjonowanie i dawać poczucie bezpieczeństwa, nie dokładać kolejnych zakazów.